محمدرضا جبارى
421
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي )
فصل هفتم معرفى بابها و وكلاى معصومين عليهم السّلام در فصل حاضر بنا بر آن داريم كه فهرستى از اسامى بابها و وكلاى ائمه معصومين عليهم السّلام و شرحى مختصر در معرفى شخصيت و فعاليتهاى آنان ارائه دهيم . در اين راستا ، نخست به معرفى فهرست بابهاى معصومين عليهم السّلام خواهيم پرداخت . قبلا يادآور شديم كه بنا به نقل برخى منابع ، تمامى معصومين عليهم السّلام از پيامبر اكرم صلى اللّه عليه و إله و سلم تا امام عصر ( عجل الله تعالى فرجه ) داراى باب يا بابهايى بودهاند . همچنين در دوران فعاليت سازمان وكالت ، به ويژه از عصر امام هادى عليه السّلام به بعد ، بابهاى ائمه عليهم السّلام جزو اركان فعّال و به عنوان دستياران ائمه عليهم السّلام در اداره امور سازمان وكالت محسوب مىشدهاند . از اينرو ، در پژوهش حاضر ناگزير از پرداختن به مقوله باب و بابيّت هستيم . در مباحث پيشين به ابعادى از مباحث مربوط به ابواب همچون تعريف لغوى و اصطلاحى واژه باب و بابيّت و بررسى صفات و ويژگىهاى بابها پرداختيم . يكى از مباحث باقى مانده پيرامون بابها ، معرفى آنان است ، كه در اينجا به آن خواهيم پرداخت . هرچند تمامى منابع كهن رجالى و حديثى و تاريخى از بابهاى معصومين عليهم السّلام سخن به ميان نياوردهاند ، ولى با استفاده از تعدادى از اين منابع كه به معرفى بابها پرداختهاند ، فهرستى از اسامى بابهاى معصومين عليهم السّلام استخراج شد ؛ كه در مقايسه با يكديگر ، در مواردى اشتراك و در مواردى نيز اختلافنظر مشاهده گرديد ، كه در جاى خود بدان اشاره خواهد شد . لازم به ذكر است كه در معرفى بابها ، پا را از دوران فعاليت سازمان وكالت فراتر نهاده و بابهاى تمامى معصومين عليهم السّلام را معرفى كردهايم . البته در فصل حاضر ، اين ادعا وجود ندارد كه تمامى كسانى كه به عنوان باب معرفى شدهاند ، حتما باب به معنى اصطلاحى مورد نظر در پژوهش حاضر بودهاند ؛ چرا كه گاه تعبير باب درباره بوّاب يا حاجب ( دربان ) ائمه عليهم السّلام نيز استعمال شده است . از